Deprem, ansızın gelen ve her şeyi bir anda değiştirebilen doğal bir afet. Türkiye gibi deprem kuşağında yaşayan bir ülke için, “deprem anında ne yapmalıyız?” sorusunun cevabı, hayati bir bilgi niteliğinde. Panik yapmak yerine doğru adımları atmak, hem kendi hayatımızı hem de sevdiklerimizin hayatını kurtarabilir. Bu yüzden, sarsıntı başladığı ilk anda ne yapacağımızı bilmek, hazırlıklı olmanın en önemli parçası.
Öncelikle, deprem başladığında akılda tutulması gereken en önemli şey sakin kalmaya çalışmaktır. Evet, söylemesi kolay, yapması zor gibi gelebilir ama panik, yanlış kararlar almamıza ve güvende kalma şansımızı azaltmamıza neden olabilir. Beynimiz o an hızla tehlike algılasa da, öğrendiğimiz bilgileri hatırlayıp uygulamak için biraz olsun soğukkanlılığımızı korumalıyız.
Peki, sakin kaldıktan sonra atılacak ilk adım ne olmalı? Çoğumuzun bildiği gibi bu, “Çök-Kapan-Tutun” pozisyonudur.
- Çök: Hemen bulunduğunuz yerde yere çömelin. Bu, düşmenizi engeller ve ağırlık merkezinizi aşağıya çekerek daha dengeli durmanızı sağlar.
- Kapan: Başınızı ve boynunuzu kollarınızla sıkıca kapatın. Mümkünse sağlam bir masa, sıra veya benzeri bir eşyanın altına girin. Unutmayın, düşen nesnelerden korunmak çok önemli.
- Tutun: Bulunduğunuz sağlam eşyanın ayağından veya sabit bir yerinden sıkıca tutunun. Sarsıntı sırasında eşyanın yer değiştirmesi veya yuvarlanması durumunda siz de onunla birlikte hareket ederek korunmaya devam edersiniz.
Bu pozisyonu aldıktan sonra, sarsıntının bitmesini beklemek gerekiyor. Peki, nerede bu pozisyonu almalıyız?
- İç mekânlardaysanız: Sağlam masa, yatak, koltuk gibi mobilyaların yanına veya altına. Pencerelerden, cam objelerden, aynalardan, dolap gibi devrilebilecek eşyalardan ve dış duvarlardan uzak durun. Merdivenlere veya asansörlere yönelmek kesinlikle tehlikelidir!
- Dış mekânlardaysanız: Binalardan, elektrik direklerinden, köprülerden ve üst geçitlerden uzak, açık bir alana geçmeye çalışın. Güvenli bir yere ulaşamayacak kadar yakınsanız, kendinizi yine Çök-Kapan-Tutun pozisyonuyla koruyun.
- Araçtaysanız: Sakin kalarak güvenli bir yere (köprü altı, elektrik direği, bina kenarı olmayan açık bir yer) yavaşça çekin ve aracınızı durdurun. Kontak anahtarını yerinde bırakıp pencereleri açık bırakarak araçtan uzaklaşmayın, araç içinde kalın. Sarsıntı bitince yolunuza devam edebilirsiniz.
Sarsıntı bittikten sonra da dikkatli olmak şart. Artçı sarsıntılar her an meydana gelebilir. Evden çıkarken elektrik, gaz ve su vanalarını kapatmayı unutmayın. Önceden hazırladığınız deprem çantanızı alarak toplanma alanına doğru ilerleyin.
